City Bhaskar Originals: Save The Boy Child/ Beta Bachao

City Bhaskar Originals: Save The Boy Child/ Beta Bachao

An advertising company in Delhi came out with a beautiful video recently. It is called ‘Save the Boy Child’. We have seen for years how ‘Save the Girl Child’ campaign has worked. Don’t you think we need more? ‘Save the Boy Child’ campaign focuses on nurturing the Boys to be respectful to women, not think of them as their property. It starts from home: How the father treats the mother, how the parents treat the siblings- brother and sister, and how the boys. Boys need to respect their mothers for being homemakers or working women.

‘Save the Boy Child’ from becoming rapists and assaulters. It is up to the parents to teach the boys not to rape or be violent. If they see the father hitting the mother, it has a strong impact. The point is to love them and explain to them how to respect someone’s love and lack of love. Children learn from what you do, more than what you say. Children pick up influences of the gender dynamics at their own home and apply them to their relationships and society. It’s a fact that’Save the Girl Child’ campaign is important because women can address their problems better, anyway. But sometimes, we need to flip the bottle saying that it’s not the women’s problem to fix: it’s men who need to change their behaviours and actions, not women. And it is too late to wait until a boy becomes a man.
City Bhaskar Aarti Nair

Continue reading “City Bhaskar Originals: Save The Boy Child/ Beta Bachao”

Feminism Needs Sisterhood

Feminism Needs Sisterhood

There was a debate on ‘sexism’ going on and someone shared her point about how she has faced unfair problems in her corporate office. Then another woman brings out a point about lower caste women facing immense issues at work, about the hardships they face. To my astonishment, it was brought out as an argument and not like a separate point. It started with ‘aa badhu to theek che pan..’ meaning ‘All this is fine but…’ There is a blatant divide between women all over and some people generously attribute it to the ‘female jealousy’.

It is very human to compare your problems with others and wanting to be seen as the worst affected. Same goes for women. Even though almost all problems get covered in the purview of some countable issues of patriarchy, politics, casteism and religion, we never see different women coming along to support one another.

Women are otherwise naturally built to be more empathetic. Women all over India are facing consequences of some particular ‘sanskar’ elements like not arguing (popularly known as ‘answering back’), obeying ‘hierarchy’, not knowing how to say ‘no’.

Continue reading “Feminism Needs Sisterhood”

City Bhaskar Originals: અતિથિ દેવો ભવ: The Guest is equivalent to God

આપણે ઘેર મહેમાનો આવે ત્યારે આપણે શું કરીએ છીએ? તેમને આવકારીએ છીએ. તેઓ ઘરમાં આવીને ગોઠવાય એટલે કોઈક ઉભું થઈને તેમને પહેલાં પાણી, પછી ચા-નાસ્તો કે ભોજન પીરસે. આ પીરસનાર મોટે ભાગે કોણ હોય? મા, બહેન, પત્ની કે દાદી? એટલે કુટુંબનો સ્ત્રીવર્ગ. આવામાં ક્યારેક અમુક જુદા અનુભવો પહેલવહેલી વાર થાય ત્યારે આશ્ચર્ય થાય. કેરળના અમારા પ્રવાસ દરમ્યાન મારા કાકાના દીકરાને મેં હાથમાં ટ્રે લઈને પાણી પીરસતો જોયો. તેની પત્ની તેમનાં બાળકને સાચવી રહી હતી. આ દૃશ્ય જોઈને મને સાનંદાશ્ચર્ય થયું. પણ તરત જ મને પોતાને મારી આ પ્રતિક્રિયાથી આંચકો લાગ્યો. આવી બાબતમાં આશ્ચર્ય કેમ થાય અને આ દ્રિશ્ય આટલું અસામાન્ય કેમ છે?

Continue reading “City Bhaskar Originals: અતિથિ દેવો ભવ: The Guest is equivalent to God”

City Bhaskar | Woman City | સમજ ‘શક્તિ’ને વંદન | Reverence to the ‘Shakti’ and ‘Navratri’

જો કોઇ તહેવાર આપણને ગુજરાતીઓને ઘેલા કરી મૂકતો હોય તો એ છે નવરાત્રી. અરે ગુજરાતીઓ જ શું કામ? આ જોઇ ને એક વિદેશી મિત્રએ તો કહ્યું, “મને આ તહેવાર ખુબ ગમે છે. ભાતીગળ રંગો અને આ વૈવિધ્ય, આ ઉન્માદની હદનો ઉત્સાહ, આ ડ્રાય સ્ટેટનો, આ તહેવારનો પોતાનો જ એક આગવો નશો છે.” નવરાત્રીની ગરબા ઉપરાંત જો કોઇ વાત મને ગમતી હોય તો એ છે, છોકરીઓ અને સ્ત્રીઓ માટેની બંધન મુક્તિ. સરસ મજાના ચણીયા ચોળી પહેરો, થોડો ઘણો મેકપ કરો એટલે આપણે કાણે કે વિશ્વસુંદરી. લોકો નવ વાગતા તો ગરબાની જગ્યાએ આવવા લાગે. છોકરા છોકરીઓ ભેગા થાય. ફરતે સૌન્દર્યપાન કરતા લોકો અને વચ્ચે ગરબાની ધમાલ મસ્તી. નવરાત્રી સીવાય જો કોઇ છોકરી આમ બની ઠનીને અડધી રાત્રે ઘરે આવે તો લોકોના ભવા ચઢી જાય. પણ આ નવ-રાત્રી દરમ્યાન “લોકો શું કહેશે?” કે પછી “કોને દેખાડવા આમ તૈયાર થઇ છે?” જેવા ટોણાઓને રજા મળી જાય છે. અને સુંદર દેખાવા પરનો સામાજીક પ્રતિબંધ ઉઠી જાય છે. બીજા કોઇ દિવસે, જો કોઇ છોકરો કામેથી મોડો આવે તો એ મહેનતુ. છોકરી મોડી આવે તો કેરેક્ટર ઢીલા. લોકો પણ એ જ છે, બહારના ગુંડા મવાલી પણ એ જ છે. જૂદો છે ખાલી તહેવારનો માહોલ.

Continue reading “City Bhaskar | Woman City | સમજ ‘શક્તિ’ને વંદન | Reverence to the ‘Shakti’ and ‘Navratri’”

સમલૈંગિકતા: સમજણ ઓછી અને વિરોધ વધુ Homosexuality, Lack of Understanding and the Agitation

મુંબઇમાં ગયા બુધવારે બે મહિલાઓએ આત્મહત્યા કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. આ બે મહિલાઓ વચ્ચે પ્રેમ સંબંધ હતો અને મરીન ડ્રાઇવ પર તેમાંથી એકના પિતા તેમને જોઇ ગયા. પરિણામે તેમને એકબીજાને જોવાથી પણ વંચિત કરી દેવામાં આવ્યા. તેમાંની એક મહિલા મૃત્યુ પામી, જ્યારે બીજીને તત્કાળ હોસ્પિટલ પહોંચાડાતાં તે બચી ગઈ.

ભારતમાં પારીવારીક અને સામાજીક દબાણ દ્વારા મહિલાઓનું શરીર, લૈંગિકતા અને તેમના જીવનની પસંદગીના અધિકારને એકદમ દાબમાં રાખવામાં આવે છે. એમાંયે કોઈ લેસ્બિયન હોય, તો મુસીબત બમણી થઇ જાય: એક તો મહિલા અને ઉપરથી સમલૈંગિક! આઇ.પી.સી.ની કલમ ૩૭૭ મુજબ સમલૈંગિકતા ગુનો બને છે. જેથી છેડતી, પોલીસ દ્વારા શારીરિક શોષણ, શાળા-દવાખાનાઓમાં ભેદભાવ, ગુંડા-બદમાશો દ્વારા ગેરવર્તણૂંક, વગેરે બાબતો સામાન્ય છે. આવા લોકોના મા-બાપ આ બાબતને પોતાના સંસ્કાર પરના કાળા ડાઘ તરીકે જુએ. પછી પેદા થાય છે ડર: “સમાજ શું કહેશે?” ઘણા મા-બાપ, તેમને મનોચિકિત્સકો પાસે લઇ જઇને ડ્રગઝ કે શોક ટ્રીટમેન્ટ દ્વારા તેમનો ‘ઉપચાર’ કરવાના પ્રયત્નો કરવામાં આવે છે, જે સ્પષ્ટરૂપે નિષ્ફળ જાય છે.

આપણે સમલૈંગિકતાને પ્રતિબંધિત કરતી વખતે સંમતિ-અસંમતિના ખ્યાલને ભૂલી જ જઇએ છીએ. બે પુખ્ત વયની સંમત મહિલાઓની જૈવીક ઇચ્છાઅો પર આપણે સવાલ શી રીતે ઉઠાવી શકીએ? શું પ્રકૃતિની બનાવટ અપ્રાકૃતિક હોઈ શકે? આપણા પ્રાચીન શાસ્ત્રોમાં અને હેરિટેજ સાઇટ્સ પર સમલૈંગિકતા અને જાતીય પ્રવાહિતાના પ્રમાણ-પુરાવા જોવા મળે જ છે. ૧૯૩૦માં ઝવેરચંદ મેઘાણીએ આ વિષય પર આધારિત ‘નિરંજન’ નામની એક નવલકથા લખી હતી. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં બોલીવૂડના અનેક કલાકારોએ પણ સમલૈંગિક પાત્રો ભજવ્યા છે. રાજનીતિક પાર્ટીઓ અને કટ્ટર ધાર્મિક સંગઠનો તેને ‘પશ્ચિમી પ્રભાવના લક્ષણ’ જણાવીને પ્રતિબંધિત કરવા યોગ્ય ગણી લે છે.

પણ માતા-પિતા અને પરિવાર? તેઓ જાગૃતિના અભાવ અને સમાજના વધુ પડતા પ્રભાવ તેમજ ડરને કારણે આ વિશે બોલતાં કે સ્વીકારતાં સંકોચ અનુભવે છે, આ સમજાય એવું છે. કશુંક વિચારી કે સમજી ન શકવું એ કંઇ ગુનો નથી. પણ જે સમજી ન શકીએ, એનો આવો કઠોરતાથી વિરોધ કરવો એ અન્યાય છે.

 

City Bhaskar Aarti Nair

Homosexuality, Lack of Understanding and the Agitation

Last Wednesday, two women in Mumbai, who were said to be in a relationship and attempted suicide after they were spotted on Marine Drive by the girl’s father and were forbidden from seeing each other. While one of them died, the other survived after she was rushed to the hospital.

India is a land where women’s bodies, sexuality and life choices are tightly reined in by familial and social pressures. If you’re a lesbian, it is a double trouble: You are a woman and you are homosexual. Section 377 of IPC criminalises homosexuality and hence cases of extortion, physical abuse by the police, discrimination in schools, hospitals, mistreatment by goons in public, in general, is not uncommon. Indian parents see it as a question on their sanskara. And then comes fear: What will the society think? They take them to psychiatrists who would prescribe electric shock treatments and drugs to cure them.

When we reject homosexuality, we forget the angle of consent. How can we question biological desires of two consenting adults? Our mythology and heritage sites depict evident homosexuality and gender fluidity. In the 1930s, Jhaverchand Meghani had written ‘Niranjan’ a full-fledged novel on the subject. Bollywood actors have sportingly played homosexual roles. Political parties and religious extremist groups rejoice while calling it simply a ‘western’ influence that needs to be abolished.

But parents and family? It is rather understandable that Indian Parents find it awkward to talk about this or accept it, especially with the lack of awareness and the overbearing influence of the society. It is okay to not be able to imagine or understand something. It is a different thing to stand against what you don’t understand.

 

(What do you think about this? Would love to know. Comment here or mail it to at rtnair91@gmail.com. If you like what I write, make sure you FOLLOW the blog.)

શું તમને ઊપલા વર્ણના હોવા બદલ ગર્વ છે? Are you a proud upper caste?

 ઉનામાં ગયા મહીને ચાર દલિતોને પોતાની જાતને ગૌરક્ષક ગણાવતા લોકો દ્વારા બેરહેમીથી પીટવામાં આવ્યા. તેનો વીડિઓ વાઇરલ થતાં, દલિતો અને દલિત રાઈટ્સના સમર્થકોનો રોષ ઉછ્ળી આવ્યો. ૫ થી ૧૫ ઓગસ્ટ દરમિયાન ‘આઝાદી કૂચ’ તરીકે ઓળખાતી અમદાવાદથી ઉના સુધીની પદયાત્રા, કન્વીનર જીગ્નેશ મેવાણી તથા ૧૦૦ અન્ય માનવ અધિકાર કાર્યકર્તાઓ દ્વારા યોજાઇ રહી છે. આ એક વિશિષ્ટ પ્રકારની રેલી છે, કેમ કે, તે સંપૂર્ણ બિનરાજકીય, અહિંસક તેમજ હેતુલક્ષી છે. રેલી દરમિયાન સેંકડો દલિતો રોજેરોજ પ્રતિજ્ઞા લઇ રહ્યા છે કે તેઓ હવે પછી મરેલા પશુઓ નહિ ઉપાડે. રેલીનો હેતુ એ પણ છે કે દલિતો મૃત પશુઓ ઉપડવાનું છોડીને સરકાર પાસેથી સરકારી કાયદા અનુસાર જમીન માંગે, જીવનનિર્વાહ માટે ખેતી કરે તથા જો તેમના પર કોઇ પણ અત્યાચાર થતા હોય, તો તેને સહન કરવાને બદલે તેની પોલીસને જાણ કરે.

ભારતમાં દલિત મહિલાઓને ત્રણ ત્રણ રીતે ભેદભાવ વેઠવા પડે છે. તેઓ ગરીબ છે, મહિલા છે, અને દલિત પણ છે. ઉંચી જ્ઞાતિના લોકો દ્વારા ખાસ તેમના માટે અનામત રખાયેલી અધમ પ્રકારની હિંસા આચરવામાં આવે છે. તદ્દન બિભત્સ ગાળાગાળીથી લઇને આખા ગામમાં નગ્ન કરીને ફેરવવાની ફરજ પાડવી, છાતી ખુલ્લી રખાવવી, બળજબરીથી માનવ-મૂત્ર પીવડાવવુ કે મળ ખવડાવવુ; દાંત, નખ કે જીભ ખેંચી કાઢવા અને મેલીવિદ્યા આચરવાનો આરોપ મૂકીને હત્યા કરવા સુધીની હિંસા આપણા દેશની દલિત મહિલાઓએ વેઠવી પડી છે. ૨૦૧૧ની વસતી ગણતરી અનુસાર દલિતો માનવમળનું વહન કરીને તરીકે ગુજરાન ચલાવે એવા સાત લાખથી વધુ કેસ છે, અને તેમાં મોટા ભાગનું કામ મહિલાઓ કરે છે.

Continue reading “શું તમને ઊપલા વર્ણના હોવા બદલ ગર્વ છે? Are you a proud upper caste?”

Ambedkar and Women Rights: What have we learnt from the history?

Even if it appears so but Freedom is not free. Someone has fought for the rights we have right now. Like Dr. Bhim Rao Ambedkar, who shall be one the most under-mentioned intellectual in Indian Political history who had written the most comprehensive, well researched and fiercely honest books in his time. If there was no Ambedkar, we (women) would not have the right to get equal pay for equal work, or any legal rights for maternity leave, no rights on our father’s or husband’s property after their death or even we would not have the right to vote! Inter caste marriages would be illegal, there would be no legal document of marriage and women would not even be able to file a divorce! In 1951, Dr. Ambedkar resigned as the law minister of India following rejections of these very rights proposed by him in the Hindu code bill. These laws were prevalent in all progressive nations even at that time. This bill was passed a year later, and rest is history.
Imagine! Which seem like the most obvious rights of today, were termed as ‘harmful to Indian culture’ by the staunch RSS and Hindu Mahasabha.

 

Shankar in 'Shankar’s Weekly', December 11, 1949. Ambedkar’s favourite little girl, the Hindu Code Bill, is depicted like Hitler’s favourite little girl. Courtesy: NMML
Shankar in ‘Shankar’s Weekly’, December 11, 1949. Ambedkar’s favourite little girl, the Hindu Code Bill, is depicted like Hitler’s favourite little girl. Courtesy: NMML

Continue reading “Ambedkar and Women Rights: What have we learnt from the history?”